Fyrir aðstandendur
Það getur verið sárt að sjá einhvern sem manni þykir vænt um bregðast reiður við því hvernig maður borðar eða andar. Það hjálpar að vita hvað er að gerast og að það snýst ekki um mann sjálfan.
Hvað er að gerast?
Fyrir manneskju með misophoniu bregst líkaminn við ákveðnum hljóðum eins og eitthvað hættulegt sé á ferð: hjartslátturinn eykst, vöðvarnir spennast og reiði eða viðbjóður hellist yfir. Þetta gerist ósjálfrátt og á sekúndubroti. Það er ekki val, og það er ekki dómur yfir þér.
Það er líka algengt að hljóð frá nánustu fjölskyldu séu erfiðust. Það segir ekkert um tilfinningarnar sem viðkomandi ber til þín.
Það sem hjálpar
- Að trúa henni eða honum. Það skiptir miklu að upplifunin sé tekin alvarlega, jafnvel þótt þú skiljir hana ekki að fullu.
- Að tala saman á rólegri stundu. Spyrjið hvaða hljóð og aðstæður eru erfiðust og hvað hjálpar. Í miðju kasti er enginn í stöðu til að ræða málin.
- Að gera samkomulag. Til dæmis tónlist eða útvarp á meðan borðað er, að viðkomandi megi fara frá borðinu án útskýringa, eða merki sem þið komið ykkur saman um.
- Að taka hljóðin ekki persónulega. Og að ætlast ekki heldur til þess að þú hættir að vera til. Þú mátt borða og anda.
- Að huga að sjálfum þér. Það tekur á að búa með misophoniu, líka fyrir þau sem ekki eru með hana.
Að finna jafnvægið
Það er eðlilegt að vilja hlífa ástvini sínum við kveikjuhljóðum. Rannsóknir á fjölskyldum barna með misophoniu sýna að fjölskyldur aðlaga sig oft mjög mikið, jafnvel meira en fjölskyldur barna með kvíðaraskanir. Ef aðlögunin verður til þess að hver fer í sína áttina, fólk borðar alltaf í sitthvoru lagi eða forðast að vera í sama herbergi, getur samveran sem allir þurfa á að halda smám saman horfið.
Markmiðið er því ekki að útrýma öllum hljóðum, heldur að finna leiðir til að vera saman sem virka fyrir alla á heimilinu. Það getur verið tónlist eða útvarp við matarborðið, sæti sem henta, samkomulag um hlé eða rými til að draga sig í hlé án útskýringa. Fagfólk getur hjálpað fjölskyldunni að finna slíkar leiðir saman.
Ef barnið þitt er með misophoniu
- Einkennin byrja oft í barnæsku eða á unglingsárum. Þau geta komið fram sem pirringur við matarborðið, reiðiköst eða að barnið vilji borða eitt.
- Talaðu við heilsugæsluna eða heyrnarfræðing til að útiloka annað og fá ráð. Sálfræðingur með reynslu af hugrænni atferlismeðferð getur unnið með barninu og fjölskyldunni saman.
- Ræddu við skólann. Barn sem situr við hlið bekkjarfélaga sem smellir penna allan daginn getur átt mjög erfitt með einbeitingu. Einföld atriði, eins og að velja sæti eða mega nota eyrnatappa, geta skipt miklu.